زندگینامه (آیت اله جعفر سبحانی تبریزی)
حضرت آیت اله جعفر سبحانی تبریزی در 28 شوال المکرم 1347 هـ.ق (20 فروردین 1308 ش) در تبریز در خانواده علم و تقوا و فضیلت دیده به جهان گشود. آیت اله حاج شیخ جعفر سبحانی پس از فراغت از تحصیلات ابتدایی در مکتبخانه مرحوم میرزا محمود فاضل به فراگیری متون ادب پارسی پرداخت و کتابهای گلستان و بوستان و تاریخ معجم و نصاب الصبیان و ابواب الجنان و ... را فراگرفت. در 14 سالگی رهسپار مدرسه علمیه طالبیه تبریز گردید. از اساتید ایشان می توان به آیت اله روح اله خمینی و حاج شیخ حسن نحوی و میرزا محمدعلی مدرس خیابانی صاحب ریحانة الادب و استاد علامه طباطبایی و ... اشاره کرد. ایشان یکی از مدرسان دارالتبلیغ اسلامی قم به شمار می روند که در زمینه تاریخ ملل و کلام اسلامی تحقیق می کنند و همچنین وی موسس مرکز مطالعات کلام اسلامی (موسسه آموزشی و پژوهشی امام صادق علیه السلام) در قم (1359) است و یکی از اساتید برجسته حوزه علمیه قم است که در علم کلام سرآمد حوزه است. ایشان پس از درگذشت آیت اله شیخ جواد تبریزی و با استظهار به درخواست گروهی از مردم آذربایجان به صحنه مرجعیت وارد شد. از دیگر فعالیت های علمی و فرهنگی ایشان می توان به: تاسیس و نگارش دانشنامه کلام اسلامی، تاسیس مجله و مرکز تخصصی کلام اسلامی، تالیف کتب درسی دانشگاهی و حوزوی و عضویت در هیات امنای دایرة المعارف اسلامی و .... اشاره کرد و از جمله آثار ایشان، الکتب الکلامیه و معجم المتکلمین، موسوعه طبقات الفقها، معجم التراث و الموسوعه الرجالیه، فروغ ابدیت، سیمای فرزانگان، آئین وهابیت و...

ساختاربندی کتاب:
این کتاب دو جلدی است به شرح زیر:
جلد اول: در این جلد 17 شخصیت تشریح شده اند:
1- نویسنده وحی
2- استاد بزرگ قرائت قرآن
3- پایه گذار فقه و حدیث در شیعه
4- مرد شعر و جهاد
5- زاهدی بزرگ
6- مرد حماسه و شجاعت
7- پناهگاه امت در روز فتنه کیست؟
8- سرباز مجاهد
9- مبارز قهرمان و یار راستین علی (ع)
10- یار جانباز حضرت علی (ع)
11- فاتح دژها
12- مرز دوستی با علی (ع)
13- مؤذن پیامبر اسلام (ص)
14- مردی پاک از دودمانی بزرگ
15- شهید صفین
16- سرباز مجاهد و فرماندار لایق
17- مجاهد زاهد
جلد دوم: در این جلد 11 نفر به طور کامل تشریح شده اند و 13 نفر به طور مختصر:
18- فرمانده جوان
19- نخستین زائر کوی شهیدان
20- فرمانده سلحشور
21- دشمن رهبران گمراه
22- گوینده توانا، سلحشور قهرمان
23- دشمن منافقان
24- افسر سواره شجاع
25- نامه رسان شجاع
26- یار جانباز علی (ع)
27- رازدار پیامبر و منافق شناس
28- کاتب و منشی پیامبر (ص) و در انتها شرح حال کوتاه و متخصری از 13 شخصیت دیگر آورده شده است. این کتاب شامل بحث های استاد محقق جعفر سبحانی است که تحقیق آن به عهده آقای مهدی پیشوایی بوده است. این کتاب در سال 1354 (جلد اول) و سال 1359 (جلد دوم) توسط انتشارات توحید در قم چاپ و منتشر گردیده است.

هدف و ویژگی کتاب:
علاوه بر تشریح زندگانی گروهی از یاران رسول خدا، در این کتاب کوشش شده است که حتی الامکان مطالب کتاب به طور مستند از منابع اصیل و دست اول اسلامی نقل گردد و هدف از تالیف این کتاب اثبات اصالت شیعه و مکتب فکری تشیع و بر انداختن تهمت های ناروا از محیط مذهب شیعه بوده است.